Please use this identifier to cite or link to this item: http://kurumsalarsiv.tenmak.gov.tr/20.500.12878/388
Title: Türkiye'deki çevre radyoaktivitesinin izlenmesi, 2009
Authors: Arıkan, İsmail Hakkı
Yücel, Bilgi
Özdemir, Tonguç
Demirel, Halil
Oğuz, Feridun
Koç, Zafer
TAEK-RSGD
Keywords: Environmental exposure
Çevresel maruz kalma
Environmental radioactivity
Çevresel radyoaktivite
Radiation -- Safety measures
Radyasyon -- Güvenlik önlemleri
Gamma dose rate
Gama doz hızı
Effective dose
Etkin doz
226Ra
232Th
40K
137Cs
90Sr
Issue Date: 2010
Publisher: Türkiye Atom Enerjisi Kurumu
Citation: Arıkan, İ. H. ... [ve arkadaşları]. (2010). Türkiye'deki çevre radyoaktivitesinin izlenmesi, 2009. Ankara : Türkiye Atom Enerjisi Kurumu.
Series/Report no.: Türkiye Atom Enerjisi Kurumu, Teknik rapor;TAEK TR-2010-12
Abstract: Bu raporda, çevre radyoaktivitesinin izlenmesi programı kapsamında, Türkiye’nin yedi coğrafi bölgesinden 2009 yılında temin edilen çevre ve gıda örneklerinde ölçülen doğal ve yapay radyonüklitlerin aktivite derişimleri ile toplam alfa/beta aktivite derişimlerinin yanı sıra gezici radyasyon ölçüm sistemi ile elde edilen dış ortamda (havada) soğurulan gama doz hızlarının sonuçları sunulmuştur. Örneklerdeki doğal ve yapay radyonüklitlerin aktivite derişimleri ve toplam alfa/beta aktivite derişimleri, gamaspektrometresi, alfaspektrometresi, sıvı sintilasyon spektrometresi ve toplam alfa/beta sayım sistemi kullanılarak ölçülmüştür. Analiz edilen yüzey toprak örneklerindeki 226Ra, 232Th ve 40K doğal radyonüklitlerinin aktivite derişimlerinin ortalama değerleri sırasıyla, 34,7±1,7 Bq kg(-1), 35,4±0,8 Bq kg(-1) ve 450,0±17,9 Bq kg(-1) bulunmuş iken, fisyon ürünü olan 137Cs radyonüklitinin aktivite derişiminin ortalama değeri ise 11,6±0,5 Bq kg(-1) olarak bulunmuştur. Topraktaki doğal radyonüklitlerin sebep olduğu dış ışınlanmadan kaynaklanan soğurulan gama doz hızı ve etkin doz hızının ortalaması, sırasıyla, 54,6 nGy h(-1) ve 0,07 mSvy(-1) olarak değerlendirilmiştir. Analiz edilen içme suyu örneklerinden toplam alfa/beta aktivite derişimleri sınır değerin üzerinde ölçülen örnekler ileri radyoaktivite analizlerine tabi tutulmuş ve bu örneklere ait hesaplanan Toplam Gösterge Dozu değerlerinin sınır değerin altında olduğu tespit edilmiştir. Analiz edilen gıda örneklerindeki 23SU, 232Th ve 226Ra aktivite derişimleri, ölçülebilir en düşük aktivite (ÖEA) değerinden daha düşük iken 134Cs radyonükliti gözlenmemiştir. Süt örneklerinde ölçülen 137Cs ve 90Sr radyonüklitlerinin ortalama aktivite derişimleri ise 0,28 Bq L(-1) ve 0,05 Bq L(-1)’dir. Bu değerler, 1986 yılında meydana gelen Çernobil Nükleer Santrali kazası nedeniyle Avrupa Birliği tarafından 737/90/EC sayılı Konsey Yönetmeliği esas alınarak radyasyon kontrolüne tabi tutulan gıdalar için belirlenen sınır değerlerinden çok düşüktür. Analiz edilen gıdalardaki mevcut 40K, 137Cs ve 90Sr radyonüklitinden yayınlanan radyasyonun sebep olduğu iç ışınlanmadan kaynaklanan toplam yıllık doz 193,0 µSv olarak değerlendirilmiştir. Türkiye’deki çevresel radyasyonun izlenmesi programı kapsamında 2009 yılı içinde yapılan çalışmaların değerlendirilmesi sonucunda insan sağlığını ve çevreyi radyolojikaçıdan olumsuzyönde etkileyecek herhangi bir durum tespit edilmemiştir.
In this report, the activity concentrations of natural and artificial radionuclides and gross alpha/beta activities measured in the environmental and food samples provided from Turkey’s seven geographical regions within the environmental radioactivity monitoring program in 2009 and absorbed gamma dose rates in outdoor obtained by means of car-borne measurement system (Mobisys) are presented. The activity concentrations of the natural and artificial radionuclides and gross alpha/beta activities in the samples were measured by using the gamma spectrometry, the alpha spectrometry, the liquid scintillation counter and the gross alpha/beta counting system. The mean activity concentrations of 226Ra, 232Th and 40K in the analyzed surface soil samples were found as 34.7±1.7 Bq kg(-1), 35.4±0.8 Bq kg(-1) and 450.0±17.9 Bq kg(-1), respectively, while the mean activity concentration of the fission product 137Cs was found as 11.6±0.5 Bq kg(-1). The mean absorbed gamma dose rate in outdoor due to external exposure emitted by natural radionuclides in soil samples and the corresponding annual effective dose were evaluated as 54.6 nGy h(-1) and 0.07 mSv y(-1), respectively. The activity concentrations of 23SU, 232Th and 226Ra in the analyzed food samples were lower than the minimum detectable activity (MDA) while 134Cs radionuclide was not observed. The mean activity concentrations of 137Cs and 90Sr radionuclides measured in the milk samples are 0.28 Bq L(-1) and 0.05 Bq L(-1), respectively. These values are lower than the limit value specified for foods subjected to control based on the regulation of the EU 737/90/EC. The total annual effective dose arising from the internal exposure from radiation emitting from 40K, 137Cs and 90Sr radionuclides analyzed in the food samples are evaluated as 193.0 µSv. In conclusion, the results of the monitoring programme in 2009 show that the levels of radioactivity in the environment are low and do not pose any significant risk to human health and the environment.
Description: TAEK D.N. 9953
URI: http://kurumsalarsiv.tenmak.gov.tr/handle/20.500.12878/388
Appears in Collections:Rapor 2010-2019 yılları

Files in This Item:
File Description SizeFormat 
9953.pdf5.74 MBAdobe PDFThumbnail
View/Open


Items in DSpace are protected by copyright, with all rights reserved, unless otherwise indicated.