Rapor 2010-2019 yılları

Permanent URI for this collection

https://kurumsalarsiv.tenmak.gov.tr/handle/20.500.12878/275

Browse

Browsing Rapor 2010-2019 yılları by Subject "Accelerator"

Now showing 1 - 2 of 2
  • Thumbnail Image
    Item
    Yüklü parçacıklar için demet hattı tasarımı ve demet parametrelerinin ölçülmesi
    (Türkiye Atom Enerjisi Kurumu, 2014) Recepoğlu, Erdal; Alaçakır, Ali; Karadeniz, Hande; Akgün, Yeşim; Bölükdemir, Seda; TAEK-SANAEM
    Parçacık hızlandırıcıları, yüklü parçacıkları istenilen yüksek enerjilere çıkarmak için kullanılan araçlardır. Parçacık hızlandırıcıları genel olarak doğrusal (linak) ve dairesel olarak iki sınıfa ayrılabilir. İlk hızlandırıcılar DC (Direct Current) tiplidir. Bu hızlandırıcılara Cockcroft- Walton jeneratörü, Van de Graaff jeneratörü, Tandem elektrostatik hızlandırıcısı örnek olarak verilebilir. Bunların yanında RF (Radyo Frekans) değişen alan kullanan hızlandırıcılar da geliştirilmiştir. Bunlardan ilki 1928 yılında Wideroe tarafından yapılmıştır. Mikrotron, betatron, siklotron ve sinkrotron ise dairesel tipli hızlandırıcılara örnek olarak verilebilir [1,2], Parçacık hızlandırıcılarının, başta temel parçacık fiziği ve nükleer fizik deneyleri olmak üzere malzeme ve yüzey fiziği, x-ışınları, nötron terapisi, proton terapi iyon implantasyonu, petrol ve gaz yataklarının aranması, çevre atıklarının etkisiz hale getirilmesi, gıda sterilizasyonu, izotop üretimi, nükleer atıkların temizlenmesi, toryuma dayalı nükleer santraller, polimerizasyon, litografi, baca gazlarının temizlenmesi, mikrospektroskopi, arkeoloji, litografi, biyoteknoloji, nanoteknoloji, kristalografi, gen bilimi vs. gibi çok çeşitli kullanım alanları mevcuttur [2,3], Bilindiği üzere Ülkemizde parçacık hızlandırıcıları konusunda son yıllarda önemli gelişmeler olmaktadır. Bunlardan başlıcaları TAEK- SANAEM’de kurulan 15-30 MeV enerjili ve 1.2 mA (max 2 mA) akım değerine sahip proton hızlandırıcısı [4], Ülkemizin üyesi olduğu ve TAEK’in desteklediği Ürdün’de yapımı süren 2.5 GeV’lik SESAME ışınım kaynağı [5] ve Ankara Üniversitesi’nin öncülüğünde devam eden Türk Hızlandırıcı Merkezi-THM projeleridir [6], THM projesinin ilk aşaması olan 15-40 MeV enerjili elektron hızlandırıcısı ve bundan elde edilecek olan Serbest Elektron Lazeri-SEL’in kurulumu devam etmektedir. Bu tesis ve projelerin mevcut ve ilerleyen aşamalarında demet hattı tasarımının yapılması son derece önemlidir. Bu proje çalışmasıyla, yüklü parçacıklar için demet hattı ve elemanlarının benzetimi ve tasarımlarını yapabilmek, tasarlanan demet hatlarında ilgili yerlerde demet karakteristiklerini belirleyebilmek, ölçebilmek ve diğer hızlandırıcı projelerine katkı sağlayabilecek bilgi ve personel alt yapısını oluşturabilmek hedeflenmiştir. Sarayköy Nükleer Araştırma ve Eğitim Merkezi- SANAEM’de yüklü parçacıklar için demet hattı tasarımlarının ve yapımı ile demet parametreleri ölçümleri kapsamında yapılan çalışmalar, projenin gelişme bölümünde ayrıntılı bir şekilde verilmiştir.
  • Thumbnail Image
    Item
    Yüksek ışınlıklı ERL-halka tipli charm fabrikası
    (Türkiye Atom Enerjisi Kurumu, 2011) Recepoğlu, Erdal; TAEK-SANAEM
    Charm fabrikası olarak çalışması düşünülen yüksek ışmlıklı ERL (energy recovery linac) - halka tipli elektron-pozitron çarpıştırıcısı ele alınmıştır. Tasarım ışmlık değeri olarak L = 10(35) cm(-2) s(-1) ve üstünün √s = 3.7 GeV kütle merkezi enerjisi için başarılabileceği gösterilmiştir. Charm parçacıklarının özelliklerini araştırmada bu çarpıştırıcının fizik potansiyeli tartışılmıştır.